علی مطهری رئیس کمیته مخابرات مجلس در پاسخ به این پرسش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس که پرسید «از شما نقل های متفاوتی شده، یک جا نقل شده به خاطر وضعیت توسعه اقتصادی فعلی حتی یک وزارتخانه هم برای ارتباطات و فناوری اطلاعات کم است، در جای دیگر گفتهاید وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات باید منحل شود، بالاخره نظر شما تقویت یا انحلال این وزارتخانهاست؟» وی پاسخ داد: این بحث مفصلی است که رسانهها هر کدام به نحوی منعکس کردهاند،اما اگر سیر قضیه از ابتدا تا انتهای بررسی شود، باید همه جوانب مورد نظر قرار گیرد.
وی افزود: قبل از ادغام در قانون برنامه پنجم توسعه ماده 53 تکلیف شده است که تعداد وزارتخانههای دولت از 21 به 17 وزارتخانه کاهش پیدا کند، دولت در این زمینه باید به مجلس لایحه ارائه کند و وزارت ارتباطات از همان ابتدا در سیبل(تیر رس) ادغام قرار داشت.
رئیس کمیته مخابرات کمیسیون صنایع و معادن مجلس افزود: یکی از دلایل انتخاب وزارت ارتباطات برای ادغام این بود که بخش عمدهای از 30 شرکت استانی و شرکت مخابرات ایران، شرکت ارتباطات سیار و شرکت فناوری اطلاعات به بخش خصوصی واگذار شد و بین 33 تا 34 هزار نفر از کارکنان این شرکتها به بخش خصوصی منتقل شدند.
مطهری افزود: همچنین با واگذاری پست بانک هم که وزارت ارتباطات در مورد آن تعلل کرده و باید حتما واگذار شود، دیگر بار سنگین از روی دوش وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برداشته شده است.
وی افزود: شرکت پست نیز عمده وظایف باید واگذار شد و به صورت اپراتور تعریف شود و اساسنامه سازمان حاکمیتی پست دولتی از طرف دولت به مجلس ارائه شود. از طرفی سازمان فضایی توسط رئیس جمهور به حوزه ریاست جمهوری منتقل شد و تنها فرودگاه پیام مانده که آن هم کار آنچنانی با وزارت ارتباطات ندارد.
وی تاکید کرد: وجود فروگاه پیام یکی از دلایل توجیه برای ادغام وزارت ارتباطات با وزارت راه و ترابری را شامل میشود.
مطهری ساختار عمده وزارت ارتباطات زیرساخت و سازمان رگولاتوری یا تنظیم مقررات دانست و گفت: سازمان فناوری اطلاعات نیز تشکیل شده است، اما در این بخش نیز رعایت قانون انجام نشده است و باید ساختار این سازمان به تصویب مجلس برسد.
مطهری با اشاره به واگذاری بخشی از زیرساختها گفت: قسمتهای قابل واگذاری باید تعریف شود و 3 لایه از کارهای زیرساخت شامل فیبر نوری و ارتباطات رادیویی به صورت فیزیکی، دوم سوئیچینگ و لایه سوم مدیریت این شبکه است که همه این موارد نشان میدهد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات امروزی به وزارت مخابرات گذشته متمایز شده است.
وی تاکید کرد: از نظر حجمی وظایف این وزارتخانه کاسته شده و در زمینه فناوری اطلاعات که باید به نحو احسن به آن پرداخته میشد مورد توجه قرار نگرفته و مجموعه این عوامل باعث شده که این وزارتخانه در تیررس ادغام قرار گیرد.
نماینده شبستر تاکید کرد: از طرفی وزارت ارتباطات انتظار جامعه را در ارائه خدمات بهتر برآورد نکرده و این امر باعث شده در هر تغییری به سراغ این وزارتخانه بروند.
مطهری با بیان اینکه وظایف حاکمیتی فناوری اطلاعات باید تقویت شود و افراد توانمند در این زمینه به کار گرفته شوند و نقش وزیر در ارتباط با این موضوعات بسیار مهم است.
رئیس کمیته مخابرات کمیسیون صنایع و معادن مجلس افزود: در توسعه اینترنت پرسرعت ADSL در کشور کوتاهی شده است.
مطهری افزود: نگاه نمایندگان در مجلس مطالبه خدمات بهتر از وزارت ارتباطات است که در این زمینه به وزیر نیز گوشزد شده است و باید ساختار جدیدی به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات داده شود.
وی با بیان اینکه معتقدم بخشی از وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد در بخش رسانههای دیجیتال و محتوای فضای سایبری در زمینه مدیریت محتوا باید از وزارت ارشاد به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات منتقل شود، گفت: متاسفانه برخی از رسانهها این مساله را برعکس منعکس کرده بودند.
مطهری ادامه داد: بخشهایی از وظایف وزارت راه و ترابری مربوط به بهرهبرداری از حمل و نقل و زیرساخت راه و ترابری مانند هواپیمایی، حمل و نقل ریلی و جادهای که سنخیت خاصی با وزارت ارتباطات دارند و نیز فرودگاه پیام به خاطر وجود پست باید با نگاه افزایش ارتباطات و کاهش تقاضای سفر با استفاده از فناوری ارتباطات و اطلاعات به وزارت ارتباطات منتقل شوند و از طرفی وظایف رسانههای دیجیتال و محتوای فضای سایبری از وزارت ارشاد به وزارت ارتباطات منتقل شود.
وی تاکید کرد: این نظرات روشن بنده است و باید بخش فناوری اطلاعات نیز تقویت شود. اما هنگامی که ادغامها صورت گرفت در مسافرت بودیم که از طریق پیامک در شیراز متوجه ادغام 3 وزارتخانه راه، ارتباطات و مسکن شدیم و متوجه شدیم، مصوبه آن از طرف کمیسیون اجتماعی تهیه و تصویب شده که این کار درستی نبود، زیرا لازم بود بیشتر بررسی شود، گرچه کمیسیون اجتماعی مجلس به عنوان کمیسیون اصلی تغییر ساختارهای دولتی است، اما کمیسیون صنایع به عنوان کمیسیون تخصصی که در آن کمیته مخابرات نیز وجود دارد نیز باید بررسی میکرد.
رئیس کمیته مخابرات مجلس با انتقاد از برخی کارهای وزارت ارتباطات گفت: متاسفانه تاختن به مجلس شیوه درستی نبود و صدا و سیما از یک طرف و وزارت ارتباطات از سوی دیگر با فضاسازی و مطرح کردن برخی از مباحث به مجلس تاختند و این کار درستی نبود.
مطهری افزود: از طرفی ادغام 3 وزارتخانه مغایر قانون نیست و اینکه گفته شود، فلان وزارتخانه در دیگری ادغام شود، این درست نیست بلکه باید گفته شود 3 وزارتخانه در یکدیگر ادغام شدهاند و اگر نمایندگان نظر کارشناسی خود را بیان کنند، نباید مجلس از سوی وزارت ارتباطات و صداوسیما کوبیده شود.
مطهری گفت: اگر ساختار وزارت امور زیربنایی تصویب شود، معلوم است که وزرای کنونی خواهند رفت و وزارتخانهای که در حال حاضر سرپرست دارد به عنوان وزیر پیشنهادی معرفی خواهد شد، اما در این قضیه ما با کسی رفیق نیستیم و یا با وزیر کنونی دشمنی نداریم، اما طبیعت کار این است که اگر ساختار و شرح وظایف وزارت امور زیربنایی تصویب شود، بالاخره یک وزیر معرفی خواهد شد.
مطهری گفت: من نگفتم که ادغام قطعا باید صورت گیرد، از طرفی مصوبه شورای نگهبان از این نظر مغایر اصل 130 قانون اساسی شناخته شد که در آن اصل میگوید قانون باید شرح وظایف و اختیارات وزارتخانهها را تعیین کند که اگر این شرح وظایف و اختیارات برای وزارت امور زیربنایی و ارتباطات تصویب شود و مجلس نقطه نظرات شورای نگهبان را تامین کند، در آن صورت ادغام قانونی خواهد بود.
این نماینده مجلس افزود: مصوبه مجلس در شورای نگهبان به خاطر ادغام اشکال نداشت، بلکه به خاطر نداشتن شرح وظایف مورد ایراد قرار گرفت و این مصوبه باید به مجلس برگردد و در جهت تامین نظر شورای نگهبان اقدام شود.
مطهری افزود: یک راهکار این است که در کمیسیون اجتماعی به عنوان کمیسیون اصلی بحث کارشناسی شود و اگر مجلس روی نظر خود تاکید داشت شرح وظایف در قالب 3 وزارتخانه تصویب شود و اگر کمیسیون صنایع نیز نظر مجلس را تقویت کند، تغییر ساختار صورت خواهد گرفت.
وی افزود: راهکار دوم این است که برای بحث ادغامها نقطهنظرات نمایندگان پیرامون ماده 53 قانون برنامه پنجم تهیه و رایگیری مجدد شود. البته در آن ماده دولت مکلف شده ظرف دو سال برنامه تعداد وزارتخانهها کاهش پیدا کند، اما مشکل اصلی از آنجا ناشی میشود که دولت با دستپاچگی و با عجله بدون کارشناسی تصمیم به ادغامها گرفت و این مشکلات پیش آمد، در حالی که 2 سال وقت داشت و میتوانست با کار کارشناسی قوی وارد صحنه ادغام شود.
رئیس کمیته مخابرات کمیسیون صنایع و معادن مجلس با بیان اینکه نمایندگان مجلس در لوایح دولت معمولا نظر دولت را به عنوان یک شاخص مد نظر قرار میدهند گفت: در جلسه علنی روز چهارشنبه که ادغام سه وزارتخانه تصویب شد، آقایان فروزنده و میرتاجالدینی معاونان رئیس جمهور در مجلس حضور داشتهاند و طوری وانمود کردهاند که با ادغام این 3 وزارتخانه موافق هستند و یکی از پارامترهای مهم مدنظر نمایندگان همین نظر دولت است و معمولا سعی میکنند نظر دولت را تامین کنند.
مطهری افزود: اگر آقای میرتاجالدینی یا فروزنده یک کلمه میگفتند که با اضافه کردن وزارت ارتباطات به لایحه دولت موافق نیستند، نمایندگان هم بر آن اصرار نمیکردند.
نماینده شبستر با انتقاد از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: یک مدیر کل در این وزارتخانه مجلس را زیر سوال میبرد صدا و سیما نیز بد برخورد میکند و این درست نیست در برنامه دیروز، امروز، فردا با حضور آقای تقیپور وزیر مربوطه از طریق تلفن به یک نماینده روحانی مجلس زنگ میزنند و دلیل موافقت او را میپرسند، در حالی که آن آقای نماینده متخصص نیست و در حوزه کاری او بحثهای ارتباطات وجود ندارد. البته خود آن نماینده نیز باید در اموری که اطلاع نداشته اظهارنظر نمیکرد و این ایراد به خود نماینده نیز وجود دارد.
رئیس کمیته مخابرات کمیسیون صنایع و معادن مجلس افزود: در جمعبندی میگویم، اگر وزارت ارتباطات با این ساختار ادامه دهد نباید روند گذشته ادامه داشته باشد و در آن صورت ادغام بهتر است، ولی اگر این وزراتخانه تصدیها را واگذار و به کارهای حاکمیتی قانونی خود بپردازد، باید باقی بماند و تقویت شود.
مطهری به تهیه سند جامع دولت الکترونیک اشاره کرد و گفت: این سند به جای اینکه در وزارت ا رتباطات تهیه شود، توسط معاونت توسعه مدیریت تهیه شد و وزارتخانه در این موارد باید بگوید به عنوان متولی فناوری اطلاعات کشور این سند را باید تهیه کند. از طرفی در کارگروه فناوری اطلاعات ریاست جمهوری باید وزیر ارتباطات رئیس آن باشد، نه اینکه رئیس دفتر رئیس جمهور به عنوان رئیس کارگروه فناوری اطلاعات و وزیر مربوطه به عنوان عضو در کارگروه فاوا قرار گیرد.
مطهری افزود: اگر قرار است وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات باقی بماند باید همه مباحث فناوری اطلاعات در این وزارتخانه جمع شود و به جامعه در عمل نشان دهند، نه تنها ضرورت حفظ وزارت ارتباطات لازم است، بلکه تقویت آن باید صورت گیرد.
مطهری گفت: بنده به شخصه دنبال انحلال یا ادغام وزارت ارتباطات نیستم، اما مسائل پیش آمده مسیر طبیعی را به سمت مصوبه مجلس میکشاند و اگر طبق آئیننامه عملکرد وزارت ارتباطات نمایندگان را قانع کند، با بودن آن مخالفتی نخواهند کرد.
نماینده شبستر گفت: وزیر ارتباطات باید تکلیف خود را با شرکتهای ارائه دهنده اینترنت پرسرعت (PAP) مشخص کند، از طرفی باید به رگولاتوری به صورت حاکمیتی بپردازد. در حال حاضر وزیر باید خود را از تصدی پستبانک رها کند و به کارهای حاکمیتی فکر کند.
رئیس کمیته مخابرات کمیسیون صنایع و معادن مجلس افزود: مجلس شورای اسلامی مربوط به نظام و دلسوز نظام است، نباید دولت آن را بیگانه پندارد و اگر مشکلاتی در برخی شرکتهای زیرمجموعه وزارت ارتباطات مانند شرکتهای ورد در زمینه زیرساختهای مجلس منعکس میشود، مجلس نیز درصدد رفع این مشکل برمیآید و هیچ جای دوری نمیرود.
وی گفت: بنده خود کارمند وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات هستم، برای من به عنوان یک شهروند قابل قبول نیست که وقتی به موبایل من زنگ میزنید، تلفن همراه تبدیل به اکو شود، یعنی رگولاتوری نمیتواند بر خدمات شرکتهای تلفن همراه به درستی نظارت کند یا برای مردم قابل قبول نیست که روزی چند مکالمه تلفن همراه آنها با سکوت همراه شود و این به خاطر مشکل فنی است که باید رفع شود.
مطهری افزود: وزارت ارتباطات باید با سایر وزارتخانهها هماهنگی داشته و از موازیکاری و عدم هماهنگی که باعث افزایش قیمت خدمات آن میشود پرهیز کند. مثلا اگر فیبر نوری با وزارت راه ادغام شود عوامل ناهماهنگی در فیبرکشی از بین میرود، همان گونه که در ترکیه وزارت حمل و نقل و IT یکی هستند،
وی گفت: بخش خصوصی باید از وزارت ارتباطات بخواهد که خدمات بهتری دریافت کند.
رئیس کمیته مخابرات کمیسیون صنایع و معادن مجلس با اشاره به اینکه سال گذشته در قانون بودجه 20 میلیارد تومان برای کارگزاران مخابرات روستایی تصویب شده بود اما متاسفانه کم کاری وزارت ارتباطات نتوانست این بودجه را به مقصد رسانده و کل این مبلغ به خزانه برگشت و در قانون بودجه سال جاری نیز در مصوبه بند 99 ماده واحده گرچه این رقم وجود ندارد، اما حکم کلی گفته است تمام کارگزاران مخابرات روستایی باید تحت پوشش بیمه قرار گرفته و سهم کارگزاری کارفرمایان از طرف سازمان تامین اجتماعی فراهم شده و جزء حساب بدهی دولت قرار گیرد.
مطهری گفت: خبرنگاران امسال پیگیری کنند آیا کارگزاران مخابرات روستایی تا پایان سال تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی قرار میگیرند، در حالی که اکثر این افراد قبلا کارمندان وزارت ارتباطات بودهاند و باید طبق قانون بودجه بیمه شوند.
رئیس کمیته مخابرات کمیسیون صنایع و معادن مجلس در مورد پیشخوانهای دولت الکترونیک گفت: این پیشخوانها در وزارت کشور قرار دارند و کارگروهی در ریاست جمهوری به مسئولیت آقای فروزنده معاون توسعه مدیریت و دبیری آقای رویانیان وجود دارد و چون این کارگروه در استانها نیز مستقر است متولی آن وزارت کشور است و تعلل دولت باعث شده دفاتر پیشخوان دولت الکترونیک دچار مشکل شوند اما جرات ارائه مشکلات خود را ندارند.
مطهری افزود: در ماده 46 قانون برنامه پنجم آمده است همه امور قابل واگذاری دستگاههای دولتی باید به دفاتر پیشخوان ارائه شود و آئیننامه آن از سال 86 در دولت تهیه شده اما همچنان این آئیننامه در نوشتهها مانده و در دفاتر پیشخوان اجرا نشده و مورد تاخت و تاز سیاسی قرار گرفته که این جای اشکال دارد.
مطهری افزود: به عنوان یک نماینده مردم از وزارت کار سوال دارم و آقای موالیزاده معاون پارلمانی وزارت کار قول داده است که دفاتر پیشخوان دولت الکترونیک به عنوان یک فرصت برای اشتغال نباید تبدیل به تهدید فضای کسب و کار شود و این دفاتر طبق قول نمایندگان دولت تقویت خواهند شد.
نماینده شبستر افزود: اگر قرار است در سند چشمانداز 20 ساله در منطقه اول باشیم باید بدانیم بسترهای لازم ارتباطی باید فراهم شود در حال حاضر 140 هزار کیلومتر فیبر نوری در کشور مستقر شده و این یک بستر قوی ارتباطی است، اما از آن استفاده کافی صورت نگرفته است و همواره شاهد درگیری رگولاتور و اپراتور و شرکت زیرساخت هستیم.
وی افزود: این مشکلات توسط کارشناسان فعال ارتباطات و فناوری اطلاعات با زیرساخت و رگولاتوری وجود دارد، اما به خاطر ترس از عدم ارائه پروژه به آنها نمیتوانند نیاز منطقی خود را بیان کنند و حتی مواردی از مشکلات مطرح شده و بعد که توسط نماینده مجلس پیگیری شده این افراد سست شدهاند، زیرا اظهار کردهاند که مورد تهدید قرار گرفتهاند.
مطهری گفت: وزارت ارتباطات باید به سمت ارائه خدمات به مردم و بویژه روستائیان حرکت کند و دلیلی ندارد که یک نفر برای ارائه نامه به نماینده 12 ساعت مسافرت کند و باید سیستمی تعریف شود که از طریق شبکه اینترنت این مسائل مطرح شود.
رئیس کمیته مخابرات کمیسیون صنایع و معادن مجلس افزود: اگر فناوری اطلاعات درست مستقر شود، بیعدالتی به حداقل کاهش یافته و تقاضای سفر و حمل و نقل مسافر کم میشود.